མཐོ་སྒང་དུ་མྱུར་དུ་སླེབས་སྐབས་མཐོ་སྒང་གི་ནད་ལན་སྔོན་འགོག་ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ། 2026 ལོའི་ཆེད་མཁས་མོས་མཐུན་བསམ་འཆར་གྱིས“སྔོན་ལ—ལམ་བར—སླེབས་རྗེས”བརྒྱུད་རིམ་ཆ་ཚང་གི་ལན་བཏབ།

ཟླ་འདིར《མཐོ་སྒང་དུ་མྱུར་དུ་སླེབས་སྐབས་མཐོ་སྒང་གི་ནད་ལན་སྔོན་འགོག་དང་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ཆེད་མཁས་མོས་མཐུན་བསམ་འཆར（2026 ལོའི་པ）》《མཉམ་འབྲེལ་སྒྲིག་ཆས་དམག་དོན་གསོ་རིག》དུས་དེབ་ཏུ་སྤེལ་བ་དང་། སྐམ་དམག་དམག་དོན་སློབ་ཆེན་གྱི་ཚོ་ཆུང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་དམག་ས་གཉིས་ཀྱི་རིག་ཚན་མང་པོའི་ཆེད་མཁས་པས་མཉམ་དུ་བཟོས་པ་རེད། མོས་མཐུན་བསམ་འཆར་འདིས་མཐོ་སྒང་གི་ནད་ལན་སྔོན་འགོག་དེ“འགྲོ་གྲབས—ལམ་བར—སླེབས་རྗེས”ཀྱི་དུས་མཚམས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཞིང་། ཁྱབ་གདལ་ཆེ་བའི་ལྟ་བ་ནོར་འཁྲུལ་འགའ་ཡང་ཡོ་བསྲང་བྱས་ཡོད། གནམ་གྲུར་བསྡད་དེ་ལྷ་སར་ཐད་ཀར་ཡོང་རྩིས་ཡོད་པའི་གྲོགས་པོ་ཚོས་དུས་ཚོད་ཏོག་ཙམ་བཏང་ནས་གཟིགས་རོགས་གནང་།

དང་པོ། “མཐོ་སྒང་གི་ནད་ལན་མྱུར་མ”ཤེས་རྟོགས་བྱེད་དགོས།

མོས་མཐུན་བསམ་འཆར་ལྟར་ན། མཚོ་ངོས་སྨི 2500 ཡན་གྱི་མཐོ་སྒང་དུ་མྱུར་དུ་སླེབས་རྗེས་དབྱང་མི་འདང་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་ཐང་གནད་དོན་ཁག་ལ“མཐོ་སྒང་གི་ནད་ལན་མྱུར་མ”（AHAD）ཟེར་ཞིང་། དེའི་ནང་རྒྱུན་མཐོང་གི་མཐོ་སྒང་གི་ནད་ལན་ཡང་མ་（AMS）དང་། ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་མཐོ་སྒང་གློ་ཆུ་སྐྲངས་པ（HAPE）དང་ཀླད་ཆུ་སྐྲངས་པ（HACE）གཉིས་འདུས་ཡོད། གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། མཐོ་སྒང་དུ་མྱུར་དུ་སླེབས་མཁན་གྱི་ནད་འབྱུང་ཚད་50% ཡན་ཟིན་ཡོད། གནམ་གྲུར་བསྡད་དེ་ལྷ་ས（མཚོ་ངོས་སྨི 3650 ཙམ）རུ་ཐད་ཀར་སླེབས་པ་ནི“མྱུར་སླེབས”ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཡིན་པས། གཟུགས་པོས་བཟོད་བསྲན་ཙམ་མིན་པར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་གྲ་སྒྲིག་སྔོན་ལ་དགོས།

གཉིས་པ། འགྲོ་གྲབས་ཀྱི་སྐབས། ཉེན་ཁའི་རིམ་པ་དབྱེ་བ་དང་དངོས་པོ་གསུམ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས།

ཕྱིན་སྔོན་ལ་རང་ཉིད་ལ“རིམ་དབྱེ”བྱེད་དགོས། སྔོན་ཆད་མཐོ་སྒང་གློ་ཆུ་སྐྲངས་པའམ་ཀླད་ཆུ་སྐྲངས་པའི་ནད་བྱུང་མྱོང་བ། སྙིང་གློའི་ནད་ཚོད་འཛིན་མ་ཐུབ་པ། ཁྲག་དམར་ཉུང་བའམ་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ་ཚོད་འཛིན་མ་ཐུབ་པ་བཅས་ཡིན་ན། མཐོ་སྒང་དུ་མྱུར་དུ་འགྲོ་བར་མི་འཚམ་པས་སྔོན་ལ་སྨན་པའི་བསྡད་དཔྱད་གནང་དགོས། ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་ན། སྔོན་ལ་མཚོ་ངོས་སྨི 2200—3000 ཙམ་གྱི་ས་ཆར་ཉིན 5—7 རིང་སྡོད་ནས་ལུས་པོ་གོམས་འདྲིས་ཡོང་བ་བྱེད་ཆོག གོམ་ཁ་སྤྲོད་སྐབས་དངོས་པོ་གསུམ་འཁྱེར་དགོས། སྐད་འཕྲིན་མིན་པའི་ཁྲག་དབྱང་འཇལ་ཆས་དང་། རྒྱུན་སྤྱོད་སྨན་རིགས། འཁྱེར་བདེའི་དབྱང་ཁུངས་བཅས་ཡིན། སྨན་རིགས་ཐད་མོས་མཐུན་བསམ་འཆར་གྱིས་ཉེན་ཁ་མཐོ་བའི་མི་ཚོགས་ལ་ཨེ་སེ་ཐ་ཙོ་ལེ་ཨམ（乙酰唑胺）སྨན་སྤྱོད་པར་ཤུགས་སྒྲོལ་ངང་འོས་སྦྱོར་བྱས་ཡོད（ཕྱིན་སྔོན་ཉིན 1—2 ནས་འཐུང་འགོ་ཚུགས་དགོས་ཤིང་ཧོང་ཨན་རྒྱུ་ལ་ཚོར་ཐལ་ཡོད་མཁན་གྱིས་སྤྱོད་མི་ཆོག）། སྐྱེ་ལྡན་ལྕུམ་རྩྭའི་རིགས（红景天）ལ་བདེན་དཔང་རིམ་པ་དམའ་བས་རམ་འདེགས་ཙམ་ལས་སྨན་ཐོ་འགོད་དགོས་པའི་སྨན་གྱི་ཚབ་བྱེད་མི་ཆོག དམིགས་བསལ་དྲན་སྐུལ། ཕྱིན་སྔོན་སྔོན་འགོག་གི་ཆེད་དུ་དབྱང་རྔུབ་པར་མོས་མཐུན་བསམ་འཆར་གྱིས་འོས་སྦྱོར་མི་བྱེད་ཅིང་། དབྱང་གི་ནུས་པ་ནི་མཐོ་སྒང་དུ་སླེབས་རྗེས་འདོན་དགོས།

གསུམ་པ། ལམ་བར་དུ། “སྨི 500 གི་སྒྲིག་ལུགས”ཡིད་ལ་འཛིན་དགོས།

འདི་ནི་མོས་མཐུན་བསམ་འཆར་གྱི་སྲོག་ཤིང་ཡིན། མཚོ་ངོས་སྨི 3000 ཡན་དུ་སླེབས་རྗེས། ཉིན་རེའི་གཉིད་ཉལ་སའི་མཚོ་ངོས་མཐོ་ཚད་སྨི 500 ལས་མི་འཕར་བ་དང་། སྨི 1000 རེ་འཕར་སྐབས་གོམས་འདྲིས་ཀྱི་ངལ་གསོ་ཉིན 1 རེ་སྣོན་དགོས། ཉིན་མོར་མཐོ་ས་རུ་འགུལ་སྐྱོད་བྱས་ཆོག་ཀྱང་དགོང་མོར་མཚོ་ངོས་དམའ་སར་ཕྱིར་ལོག་ནས་གཉིད་ཉལ་དགོས། གཉིད་ཉལ་སའི་མཚོ་ངོས་མཐོ་ཚད་ཀྱིས་ཉིན་མོའི་མཐོ་ཤོས་ལས་ནད་འབྱུང་ཉེན་ཁར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་བ་ཡིན། ལམ་བར་དུ་ལུའུ་དབྱི་སི་མཚོ་ཡི་མཐོ་སྒང་ནད་ལན་སྐར་རྩིས（LLAS）སྤྱད་དེ་རང་ཞིབ་བྱེད་ཆོག མགོ་ན་བ། སྐྱུག་མེར་ལངས་པ། ངལ་དུབ་ཆེ་བ། གཉིད་མི་ཁུག་པ་སོགས་ཀྱི་སྐར་གྲངས་3 ཡན་ཟིན་ན། མུ་མཐུད་མཐོ་རུ་གཏོང་མཚམས་བཞག་ནས་ཡུལ་དེ་གར་ངལ་གསོ་དགོས་པ་དང་ནད་རྟགས་ཡང་མ་བྱུང་ན་མར་འབབ་ངེས་པ་ཡིན། ལམ་བར་དུ་ཆང་མི་འཐུང་བ་དང་དྲོད་སྲུང་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ནས་ཆམ་པ་སྔོན་འགོག ཆུ་ཁོག་ལེགས་པར་འཐུང་དགོས།

བཞི་པ། སླེབས་རྗེས། ཐོག་མའི་ཆུ་ཚོད 48 ནི་གནད་འགག་གི་དུས་ཡིན།

ལྷ་སར་སླེབས་རྗེས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཆུ་ཚོད 48 ནང་ལྗིད་པའི་ངལ་རྩོལ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་དང་མཚན་འཁྱོངས་མི་བྱེད་པ། ཆང་མི་འཐུང་བ། གཉིད་སྨན་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིད་བསྐུལ་མི་རུང་། ཟ་མ་འབྲས་ཐུག་སོགས་འབྲུ་རིགས་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང་ཆུ་ཁོག་དང་དྲོད་སྲུང་འགན་ལེན་བྱས་ནས་ཆམ་པ་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས། མཚན་མོ་ནི་དབྱང་དཀོན་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཡིན་པས། གཉིད་ཁྲོད་ཁྲག་དབྱང་མུ་མཐུད་དམའ་བའམ་ཞོགས་པར་མགོ་ན་བ་མངོན་གསལ་ཡིན་ན། ཉལ་ཁང་དུ་དབྱང་བཟོ་འཕྲུལ་ཆས་སམ་ཁང་པའི་དབྱང་མཁོ་སྤྲོད་སྤྱད་དེ་མཚན་མོའི་དབྱང་འདུས་ཚད་ལེགས་སུ་གཏོང་ཆོག གལ་ཏེ་ངལ་གསོའི་སྐབས་སུའང་དབུགས་འཚངས་པ། ལྦུ་བ་སྲབ་མདོག་ཅན་གྱི་བཤལ་རྡུལ་ལུ་བ། མགོ་ན་ཟུག་ཆེ་ཞིང་སྐྱུག་པ། གོམ་པ་བརྟན་པོ་མི་ཡོང་བའམ་འདུ་ཤེས་འགྱུར་བ་བཅས་བྱུང་ན། འདི་ནི་གློ་ཆུ་སྐྲངས་པ་དང་ཀླད་ཆུ་སྐྲངས་པའི་ཉེན་བརྡ་ཡིན་པས། འཕྲལ་དུ་དབྱང་རྔུབ་པ་དང་མཚོ་ངོས་དམའ་སར་འབབ་པ། མགྱོགས་མྱུར་སྨན་ཁང་དུ་བསྟེན་དགོས། མོས་མཐུན་བསམ་འཆར་གྱིས་ནན་བཤད་བྱས་དོན། མཚོ་ངོས་མར་འབབ་པ་ནི་ནད་ལན་ཚབས་ཆེན་གྱི་གསོ་བཅོས་རྩ་བ་ཡིན་ཞིང་སྨན་གང་གིས་ཀྱང་ཚབ་བྱེད་མི་ཐུབ།

ལྔ་པ། མཇུག་བསྡུའི་གཏམ།

དུས་ཐུང་མཐོ་སྒང་དུ་ཡོང་བའི་ཡུལ་སྐོར་བ་དང་ཚོང་དོན་མི་སྣར་མཚོན་ན། ལྷ་སར་སླེབས་རྗེས་འཚབ་འཚུབ་བྱེད་པ་ལས“སྔོན་ལ—ལམ་བར—སླེབས་རྗེས”ཀྱི་གོམ་སྟབས་གསུམ་ལྟར་སྔོན་ལ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ན་ལེགས། བོད་ལྗོངས་བསིལ་དབྱང（西藏酷氧）གྱིས་ལྷ་སར་ས་གནས་ཀྱི་མཛོད་འཇོག་སྡེབ་སྐྱེལ་དང་ཞིག་གསོའི་ཞབས་ཞུ་བཙུགས་ཡོད། ཁྱིམ་སྤྱོད་དབྱང་བཟོ་འཕྲུལ་ཆས་དང་འཁྱེར་བདེའི་དབྱང་བཟོ་འཕྲུལ་ཆས། གཉིད་ཉལ་དབྱང་མཁོ་སྤྲོད་ཇུས་གཞི་བཅས་དངོས་ཟོག་འདང་ངེས་ཡོད་ལ་ཆུ་ཚོད 48 ནང་ལན་སྤྲོད་བྱེད། མགྲོན་ཁང་དང་མགྲོན་བསུ་ཁང་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཁང་པའི་དབྱང་མཁོ་སྤྲོད་ཁང་པ་སོ་སོར་ཇུས་འགོད་བྱས་ཆོག དགོས་མཁོ་ཡོད་ན་ཁ་པར 15608996945 ལ་འབྲེལ་བ་གནང་རོགས།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས།

1.《མཐོ་སྒང་དུ་མྱུར་དུ་སླེབས་སྐབས་མཐོ་སྒང་གི་ནད་ལན་སྔོན་འགོག་དང་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ཆེད་མཁས་མོས་མཐུན་བསམ་འཆར（2026 ལོའི་པ）》གནད་བསྡུས་འགྲེལ་བཤད། 《མཉམ་འབྲེལ་སྒྲིག་ཆས་དམག་དོན་གསོ་རིག》2026 ལོའི་བམ་པོ 40 སྤེལ་ཐེངས 5（སྐམ་དམག་དམག་དོན་སློབ་ཆེན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད）

2.《ཀྲུང་གོའི་མཐོ་སྒང་གི་ནད་ལན་མྱུར་མ་སྔོན་འགོག་ཚོད་འཛིན་ཕྱོགས་སྟོན（2026 ལོའི་པ）》རྒྱལ་སྤྱིའི་ལག་བསྟར་ཕྱོགས་སྟོན་ཐོ་འགོད་ལས་སྟེགས（PREPARE-2026CN1175）

3. StatPearls: Acute Mountain Sickness（ལུའུ་དབྱི་སི་མཚོའི་ནད་དཔྱད་ཚད་གཞི 2018 ལོའི་དག་བཅོས་པ）

རྩོམ་འདི་ནི་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་གྱི་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཡིན་པས་སྨན་བཅོས་བསམ་འཆར་མིན།